දශක ගණනාවක් තිස්සේ Chemotherapy පිළිකා ප්රතිකාරයේ ප්රධානතම ක්රමයක් ලෙස භාවිතා විය. එහෙත් Chemotherapy සමඟ හිස කෙස් වැටීම, වමනය, දුර්වලතාව, ආසාදන අවදානම සහ ජීවන තත්ත්වය පිරිහීම වැනි අතුරු ආබාධ ද බොහෝ විට සම්බන්ධ විය.
එහෙත් ගෙවුණු දශකයේ දී වෛද්ය විද්යාව පිළිකා ප්රතිකාර ක්ෂේත්රයේ විශාල පෙරළියක් සිදු කර තිබේ. නවීන විද්යාඥයන්ගේ අවධානය යොමුව ඇත්තේ පිළිකා සෛල සෘජුවම ඉලක්ක කර විනාශ කිරීම සහ රෝගියාගේ ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය භාවිතා කර පිළිකාවට එරෙහිව සටන් කිරීම කෙරෙහිය.
Immunotherapy යනු රෝගියාගේම ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය ශක්තිමත් කර පිළිකා සෛල හඳුනා ගෙන විනාශ කිරීමට උපකාර කරන ප්රතිකාර ක්රමයකි. සාමාන්යයෙන් පිළිකා සෛල ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතියෙන් සැඟවීමට උත්සාහ කරයි. Immunotherapy මගින් එම සැඟවීම බිඳ හෙළා ශරීරයට පිළිකා සෛල හඳුනා ගැනීමට ඉඩ සලසයි. Melanoma, Lung Cancer, Kidney Cancer සහ ඇතැම් Blood Cancers සඳහා මෙම ප්රතිකාරය විශාල ප්රගතියක් පෙන්වා ඇත.
Targeted Therapy රෝගියාගේ පිළිකා සෛල පමණක් ඉලක්ක කරයි. Chemotherapy මගින් හොඳ සහ නරක සෛල දෙකටම බලපෑම් කළ හැකි අතර Targeted Therapy විශේෂයෙන්ම පිළිකා සෛලවල ජානමය හෝ ජෛව රසායනික දුර්වලතා ඉලක්ක කරයි. එම නිසා, අතුරු ආබාධ අඩුය. ප්රතිකාර වඩාත් නිරවද්යය.ජීවන තත්ත්වය වඩා හොඳින් පවත්වා ගත හැකිය.
CAR-T Cell Therapy මගින් පිළිකා රෝගියාගේ ප්රතිශක්තිකරණ සෛල ප්රතිනිර්මාණය කරයි. මේ ක්රමය වර්තමානයේ වඩාත්ම දියුණු පිළිකා ප්රතිකාර ක්රමවලින් එකකි. රෝගියාගේ T-Cells ලබා ගෙන ඒවා රසායනාගාරයකදී ජානමය වශයෙන් වෙනස් කර නැවත ශරීරයට ඇතුළත් කරයි.
එවිට ජානමය වශයෙන් වෙනස් කළ එම සෛලවලට පිළිකා සෛල සොයා ගෙන ගොස් විනාශ කිරීමට වැඩි හැකියාවක් තිබෙන අතර මෙම ප්රතිකාර ක්රමය විශේෂයෙන්ම Leukemia සහ Lymphoma වැනි රුධිර පිළිකා සඳහා විශාල සාර්ථකත්වයක් පෙන්වා දී ඇත.
එම ප්රතිකාර ක්රමයෙන් සිදු වන්නේ එක් එක් රෝගියාට වෙනස් ප්රතිකාරයක් සිදු කිරීම වන අතර අනාගත පිළිකා ප්රතිකාරයේ හදවත ලෙස සැලකෙන්නේ Precision Medicine ය. එහිදී රෝගියාගේ DNA, පිළිකාවේ ජානමය ව්යුහය සහ ජෛව සලකුණු (Biomarkers) විශ්ලේෂණය කර වඩාත් සුදුසු ප්රතිකාර තෝරා ගනී.
Cancer Vaccines යනු පිළිකාවට එරෙහි එන්නත් ලබා දීමය. COVID-19 එන්නත්වල භාවිතා වූ mRNA තාක්ෂණය පිළිකා ප්රතිකාර සඳහා ද භාවිතා කිරීමට පර්යේෂණ සිදු කෙරේ. විද්යාඥයන් බලාපොරොත්තු වන්නේ අනාගතයේදී ඇතැම් පිළිකා වර්ග සඳහා පුද්ගලයාට විශේෂිත Cancer Vaccines නිපද විය හැකි බවයි.
ඊට දිය හැකි පිළිතුර වන්නේ දැනට නම් "නැත" යන්නයි. බොහෝ පිළිකා වර්ග සඳහා Chemotherapy තවමත් වැදගත් ප්රතිකාර ක්රමයකි. නමුත්, Immunotherapy-Targeted Therapy-CAR-T Therapy සහ Precision Medicine වැනි ක්රම මගින් Chemotherapy මත ඇති පූර්ණ යැපීම ක්රමයෙන් අඩුවෙමින් පවතී.
ඔව්. අද සිට වසර 20කට පෙර සුව කළ නොහැකි යැයි සැලකුණු පිළිකා වර්ග කිහිපයක් අද දීර්ඝ කාලයක් පාලනය කළ හැකි රෝග බවට පත්ව තිබේ. බොහෝ රෝගීන් දිගු කාලීනව ජීවත් වෙති. සාමාන්ය ජීවිතයට නැවත පැමිණෙති. වඩා හොඳ ජීවන තත්ත්වයක් භුක්ති විඳිති.
පිළිකා ප්රතිකාරයේ අනාගතය Chemotherapy පමණක් නොව, රෝගියාගේ ජානමය තොරතුරු, ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය සහ නිරවද්ය වෛද්ය විද්යාව මත පදනම් වූ පුද්ගලීකරණය කළ ප්රතිකාර ක්රමවලට යොමු වෙමින් පවතී. Chemotherapy තවමත් ප්රතිකාර ක්ෂේත්රයේ වැදගත් කොටසක් වුවද, නව තාක්ෂණයෙන් පිළිකා රෝගීන්ට මීට පෙර නොතිබූ බලාපොරොත්තුවක් සහ වඩා හොඳ අනාගතයක් ලබා දෙමින් සිටී.
Lanka Newsweek © 2026